Ρόλοι στον σχεδιασμό και την συντήρηση μιας ιστοσελίδας

Μια συχνή γκρίνια εδώ και χρόνια είναι αυτή των ανθρώπων που φτιάχνουν ιστοσελίδες και αυτών που τους πληρώνουν.  Οι μεν δεν καταλαβαίνουν τους δε, οι δε ζητάνε διαρκώς λεφτά, γενικά κανείς δεν είναι ευχαριστημένος.

Σε κάποιο βαθμό είναι κλασσικό πρόβλημα πώλησης υπηρεσίας, ίσως λίγο πιο δύσκολο πάντα στην χώρα μας.  Σε ένα άλλο επίπεδο όμως είναι επειδή δεν κάνει κανείς σωστή ανάλυση των ρόλων σε μια τέτοια δουλειά.

Ιδού μια πρόχειρη πρώτη απόπειρά μου:

Όμαδα διαχείρισης εργασίας και πελάτη.
1. Business Development.  Οι άνθρωποι που βρίσκουν τον πελάτη, είτε με διαφήμιση, επισκέψεις, direct δράσεις
2. Account Manager.  Oι άνθρωποι που διαχειρίζονται τον πελάτη.  Μπορεί να βγάζει νόημα να είναι άλλοι πριν την πώληση και άλλοι μετά.
3. Project Management.  Κάθε συγκεκριμένη εργασία ή φάση απαιτεί και κάποιον να την παρακολουθεί.
4. Business Analysts.  Κάποιος πρέπει να φροντίζει ότι αυτό που γίνεται (για το οποίο ξοδεύονται χρήματα) ταιριάζει με την πορεία και τις ανάγκες της επιχείρισης.

Ομάδα παραγωγής του έργου.
1. Παραγωγός - βοηθός παραγωγού.  Συντονίζει την ομάδα δημιουργικού.
2. Web Analyst. 
3. User Experience Architect
4. Information Architect
5. Content Strategist
6. SEO specialist
7. Usability specialist

Παραγωγή περιεχομένου.
 
1. Web writer
2. Web editor

Τεχνικά θέματα.
1. Developer
2. Programmer
3. Server admin
4. Tech assistance

Προφανώς δεν χρειάζεται σε κάθε περίπτωση να προσλάβουμε μια τέτοια πολυπληθή ομάδα!  Αλλά χρειάζεται να σκεφτούμε ποιός παίζει ποιούς ρόλους.  Και κυρίως ποιος θα παίζει τους ρόλους στο μέλλον και σε μόνιμη βάση.

Οι άνθρωποι της τεχνολογίας κατηγορούνται συχνά ότι δεν ξέρουν να επικοινωνούν ή ότι είναι ντροπαλοί.  Οι κανόνες μιας καλής συζήτησης όμως είναι ίδιοι εδώ και χιλιετίες.  

Τα 5 που πρέπει να αποφεύγονται:
1. Μην μιλάς διαρκώς για τον εαυτό σου
2. Ποτέ μην κριτικάρεις κάποιον στα κρυφά
3. Στα σοβαρά θέματα, δείξε σοβαρότητα
4. Στα ανάλαφρα θέματα μην το παίζεις σοβαρός
5. Μην διακόπτεις τους συνομιλητές σου

Και τα πέντε που πρέπει να επιζητούμε σε μια συζήτηση:
1. Να διατηρείς πάντα ψυχραιμία
2. Μίλα καθαρά
3. Μίλα άνετα, αλλά όχι υπερβολικά.  Όλοι πρέπει να μιλήσουν στην παρέα.
4. Να είσαι ευγενής
5. Εκτός και αν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο, μείνε στα θέματα γενικού ενδιαφέροντος

Αυτοί οι κανόνες μπορεί να γράφτηκαν το 44πΧ από έναν Ρωμαίο, αλλά ισχύουν και με το παραπάνω σήμερα.  Μπείτε σε οποιοδήποτε φόρουμ και θα δείτε αμέσως τι γίνεται όταν δεν εφαρμόζονται!

Τώρα που έχει πιάσει αμόκ το σύνολο των Ελλήνων δημοσιογράφων το blogging και αρχίζουν οι μελέτες επί μελετών καθότι ξεκουνήθηκε ακόμα και η δημοσιουπαλληλίστικη πανεπιστημιακή κοινότητα, να δούμε λίγο πρακτικά τα όρια των καλών τρόπων του blogging.

Έχω ξανασχοληθεί με το θέμα σε σχέση με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. http://www.alexanderchalkidis.com/blog/post/2008/01/Email-etiquette1.aspx Για να είμαι ειλικρινής με απασχολεί πιο πολύ το θέμα σε σχέση με τα φόρουμ γιατί στο blog υπάρχει ελάχιστη αλληλεπίδραση.

Το βασικό πρόβλημα της online επικοινωνίας είναι το γεγονός ότι δεν ξέρουμε με ποιόν "μιλάμε".  Σε κάποιο βαθμό το προφίλ, το αβατάρ και η προιστορία μας στο φόρουμ ή το blog εξηγούν ποιοί είμαστε αλλά δεν αρκεί αυτό.  Δεν είμαστε ότι δηλώνουμε, είμαστε ότι πράττουμε.  Ακόμα και σε ένα σύντομο post μπορούμε και πρέπει να αποδεικνύουμε το ποιόν μας.

Δεύτερη σειρά θεμάτων προκύπτει όταν δεν είναι σαφές γιατί γράφουμε.  Τι θέλουμε να πετύχουμε;  Γιατί.  Απλά έχουμε νεύρα σήμερα και θέλουμε να τα βγάλουμε σε αυτό το φόρουμ ή πραγματικά μας εκνευρίζει τόσο πολύ αυτό το θέμα;

Προσωπικά γράφω και εγώ, ανάμεσα στην υπόλοιπη ομάδα του ProgramA σε αρκετά φόρουμ αλλά πάντα με την υποσημείωση - υπογραφή "
"το μήνυμα αυτό μπορεί να διέπεται από τα εμπορικά συμφέροντα του www.programa.gr αλλά ελπίζουμε να είμαστε χρήσιμη παρουσία στο φόρουμ αυτό ακόμα και έτσι!"
Οι αναγνώστες κάθε μηνύματος και κάθε post, θέλουν να μας κατηγοριοποιήσουν.  Τι αντιπροσωπεύουμε, τι αξίες, τι τρόπο ζωής;  Είναι σαν μια πολιτική συζήτηση όπου ο συνομιλητής σας ρωτάει και ξαναρωτάει "εσύ λοιπόν τι ψήφισες στις εκλογές;"  Αφού είναι πολιτική η συζήτηση, είναι ανέντιμο να το κρύψουμε.

Κατά βάση όλοι οι άνθρωποι, σε κάθε τους συναλλαγή ψάχνουν να πάρουν κάτι.  Αν δεν είναι εμφανές τι θέλουμε να πετύχουμε όλοι οι εμπλεκόμενοι, υπάρχει πρόβλημα.  Εξού και η διαδικτυακή λογική του να χαρίζεις πράγματα πρώτα για να εισπράξεις μετά.

Δεν διαφέρει και πολύ από έναν έμπορο αρωμάτων ή ξηρών καρπών πριν τρεις χιλιάδες χρόνια κάπου στην Μεσόγειο.  Δοκίμασε τον χουρμά, μύρισε το άρωμα για να πειστείς να το αγοράσεις.  Μια συζήτηση ξεκινάει.

Τα νέα εργαλεία επικοινωνίας στο διαδίκτυο ουσιαστικά απλά υποβοηθάνε την συζήτηση ανάμεσα σε πωλητές και αγοραστές.  Αν χρησιμοποιηθούν σωστά δηλαδή.  Όχι σαν μέσα προς καπέλωμα, αλλά σαν μέρος μιας ειλικρινούς συζήτησης.  Αν ο πωλητής στην Αλεξάνδρεια φώναζε μια φορά "εδώ ο καλός χουρμάς" και μετά απλά περίμενε πωλήσεις, μάλλον θα έφευγε άπραγος από την αγορά.

Εκτός κι αν υπήρχε έλλειψη χουρμάδων στην αγορά εκείνη την εποχή.  Στη δικιά μας εποχή όμως δεν υπάρχουν ελλείψεις.  Ίσα ίσα που υπάρχει πληθώρα προσφοράς και αγαθών και υπηρεσίων και κυρίως πληθώρα επικοινωνιακών μηνυμάτων.  Κανείς δεν περιμένει με ανυπομονησία το δικό μας εμπορικό μήνυμα. 

Μιλάμε για συζητήσεις, όχι για μαζικό marketing. 

Έχει γίνει γνωστό αυτό που όλοι υποψιαζόμασταν, δηλαδή ότι δεν χρειάζεται να είσαι με την μυστική αστυνομία για να βρεις από ποιον εκτυπωτή βγήκε μια εκτύπωση.  Όχι από κάποιο ντετέκτιβ και τρομερά εργαστήρια αλλά πολύ απλά επειδή οι ίδιες οι εταιρείες φροντίζουν κάθε εκτυπωτής να κρύβει ένα μοναδικό σημάδι σε κάθε σελίδα που εκτυπώνει.  Δεν υπάρχει τρόπος να το βρεις, να το αλλάξεις ή να το βγάλεις.

Όπως σε πολλές τέτοιες συζητήσεις, πάνω από όλα βέβαια πρέπει να αναρωτιόμαστε "τι έχει να φοβηθεί ένας φυσιολογικός χρήστης από αυτή την τεχνολογία;"  Στο κάτω κάτω αν δεν είσαι παραχαράκτης, ας ξέρουν όλοι τον σειριακό αριθμό του εκτυπωτή σου!  Ε, και την ημερομηνία εκτύπωσης....μμμ αρχίζω να ανησυχώ λίγο.  Δηλαδή θεωρητικά μόνο οι μυστικές υπηρεσίες ξέρουν πως να αποκωδικοποιούν το μυστικό σημάδι και η όλη προσπάθεια γίνεται σε συννενόηση με τις εταιρείες Canon, Hewlett-Packard, Xerox,  Epson και Brother.

Τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα, γιατί να τους βοηθάω εγώ;  Ας κάνουν κάτι άλλο να πολεμήσουν τους παραχαράκτες!  H ειρωνεία είναι ότι το θέμα αναφέρθηκε και από την ΕΕ όπου ο Κος Φρατίνι εξέφρασε φόβους για τα προσωπικά δεδομένα, την ίδια ώρα που αυτός προσπαθεί να περάσει το ακόμα πιο βάρβαρο σχέδιο σχετικά με τις πληροφορίες των επιβατών...

Το θέμα κυκλοφορεί ευρέως από τον Νοέμβριο του 2004 και προσφέρεται για διάφορες συνωμοσιολογίες, σατανιστές θεωρίες και άλλα μασονιστικά (βάλτε την αγαπημένη σας θεωρία συνωμοσία εδώ).  Το σημάδι μπαίνει σε όλη τη σελίδα, δηλαδή επαναλαμβάνεται, οπότε δεν μπορείς να κόψεις ένα κομμάτι και να το ξεφορτωθείς με...αναλογικό τρόπο.   H λύση είναι να μην τυπώνουμε τίποτα!  Είναι και οικολογικό.  Υποτίθεται ότι με τους υπολογιστές και το διαδίκτυο θα μειώναμε τις εκτυπώσεις αλλά αντίθετα τις αυξήσαμε δραματικά και ο λόγος είναι κυρίως η τεμπελιά μας.

Ο Αντίλογος:Πνίγοντας την έρευνα με τα πνευματικά δικαιώματα 

Το 1985 δόθηκε στον Τσαρλς Φρίνι μια πατέντα για ένα «σύστημα αναπαραγωγής φυσικών αντικειμένων στο σημείο πώλησης».  Πίστευε ότι μια μέρα τα προϊόντα μπορεί να πωλούνται και να διανέμονται ηλεκτρονικά.  Τότε κανείς μας δεν μπορούσε να φανταστεί πόση έκταση θα μπορούσε να πάρει αυτή η πρόταση αφού ουσιαστικά καλύπτει ολόκληρη την ιδέα του ηλεκτρονικού εμπορίου!  Το 1996 λοιπόν, μια μικρή εταιρεία ενονόματι E-data έστειλε ένα γράμμα σε 75,000 εταιρείες υποστηρίζοντας ότι αν έκαναν εμπόριο μέσο Internet, διέπρατταν καταπάτηση της πατέντας.  (Στο μεταξύ την είχε αγοράσει από τον Φρίνι ο Άρνολντ Φράϊλιχ το 1994.)  Με την βοήθεια του «πιτ μπουλ της πνευματικής ιδιοκτησίας», δικηγόρου Ντέϊβιντ Φινκ, έγιναν γνωστοί ως «τρεις άντρες και η εταιρεία της μιας πατέντας».  Πολλές από τις υποθέσεις είναι ακόμα στα δικαστήρια.  Ακόμα και κολοσσοί όπως η ΙΒΜ  προτίμησαν να τα βρούνε μαζί τους εξωδικαστικά.  (Καθότι όμως η ΙΒΜ έχει μέσο όρο 1 πατέντα την ημέρα, οπότε μάλλον θα τους το ανταποδώσουν σύντομα!) 

Το όλο σκεπτικό της κατοχύρωσης πνευματικών δικαιωμάτων είναι η προαγωγή της εφεύρεσης.  Σκοπός είναι ο δημιουργός να έχει κάποιο χρόνο για να εκμεταλλευτεί την ιδέα του.  Έτσι όμως όπως εξελίσσονται τα πράγματα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο!  Το 1997 υπολογίστηκε ότι αν προσθέτονταν η οικονομική δύναμη των εταιρειών που έχουν ιδρύσει απόφοιτοι του ΜΙΤ και μόνο, το εισόδημα θα ήταν μεγαλύτερο από την 24^η οικονομία στον κόσμο.  Το γεγονός θα μπορούσε απλά να ερμηνευτεί σαν μεγαλειώδης επιτυχία του συγκεκριμένου σχολείου, αλλά μια άλλη έρευνα την ίδια χρονιά στην Μασαχουσέτη έδειξε ότι πάνω από το ένα τρίτο των συγγραφέων «επιστημονικών» διατριβών είχαν άμεσο οικονομικό συμφέρον από τα στοιχεία που δημοσιοποιούσαν!  (Είτε ως κάτοχοι των πατέντων ή ως μέλη ΔΣ εταιρειών εκμετάλλευσής τους.) 

Προφανώς τα πανεπιστήμια και άλλοι δημόσιοι ερευνητικοί οργανισμοί πρέπει να συνδέονται κάπως με την βιομηχανία, αλλά η διαχωριστική γραμμή αρχίζει να εξαφανίζεται.  Οι περιορισμοί που υπαγορεύουν οι εταιρείες στους ερευνητές κάνουν εξαιρετικά δύσκολη την καθημερινή εργασία.  Ο Πετρ Ταμπόρσκι φυλακίστηκε το 1996 γιατί προσπάθησε να κατοχυρώσει μια ανακάλυψη την οποία έκανε ενώ πληρωνόταν για κάποια άλλη έρευνα από ιδιωτικό οργανισμό.  Το γεγονός ότι μετέφερε σημειώσεις εκτός πανεπιστημίου καθιστούσε στα ψιλά γράμματα του συμβολαίου παραβίαση των όρων της έρευνας!  Το μυαλό του «ανήκει» ολοκληρωτικά στην εταιρεία που έβαζε τα χρήματα για όσο διάστημα κρατούσε η επιχορήγηση. Σε άλλες, πολύ κραυγαλέες περιπτώσεις, συσσωρεύονται τα παράπονα ότι αποτελέσματα τα οποία δεν είναι σύμφωνα με τα συμφέροντα των εταιρειών που επιχορηγούν την έρευνα, δεν δημοσιοποιούνται ποτέ.  Ειδικά στην περίπτωση των φαρμακευτικών το φαινόμενο είναι ανησυχητικό καθότι ίσως αποκρύπτονται πληροφορίες για αρνητικές επιπτώσεις φαρμάκων σε κυκλοφορία.  Αλλά και πως θα προοδεύσει η επιστήμη σε ένα τέτοιο κλίμα;  Και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να εκμεταλλεύονται ιδιωτικές εταιρείες την έρευνα που γίνεται σε δημόσιους οργανισμούς; 

Αντίθετα με άλλα φυσικά αποθέματα, η γνώση είναι άπειρη.  Δεν τελειώνει με την κατανάλωσή της.  Ο προγραμματιστής Ρίτσαρντ Στάλμαν την προσομοιάζει με ένα καρβέλι ψωμί το οποίο μπορεί να φαγωθεί μια ή και ένα εκατομμύριο φορές.  Ιδιαίτερα σε θέματα υγείας η προσπάθεια νομικής κατοχύρωσης δείχνει ιδιαίτερα χυδαία.  Σε μια διάσημη υπόθεση ο Δρ Τζακ Σίνγκερ δέχθηκε μήνυση επειδή χρησιμοποιούσε μια συγκεκριμένη τομή για την θεραπεία του καταρράκτη!  Αν και η μέθοδος ήταν ευρέως διαδομένη επί χρόνια, κάποιος είχε σκεφτεί να την πατεντάρει και να μηνύσει.  Πολλά νοσοκομεία προτίμησαν να κάνουν οικονομικό συμβιβασμό για να μην μπλέξουν σε μακρόχρονους δικαστικούς αγώνες.  Ένας άλλος γιατρός προκάλεσε σκάνδαλο γιατί κατάφερε να πατεντάρει την «μέθοδο διάγνωσης του φύλου ενός μωρού με την χρήση υπερήχων»...

Τι άλλο θα δούνε τα μάτια μας;  Ίσως κάποιος έξυπνος αποσπάσει ευρεσιτεχνία για «την διάγνωση του φύλου του ασθενούς δια της μεθόδου της αφαιρέσεως των ρούχων του»; Για να αντιστρέψω το ερώτημα:  Πως θα εξασφαλίσω ότι το έργο μου δεν θα υποστεί νομική προστασία;  Ως δημιουργός μπορεί να θέλω να αντιγραφεί ή να επεξεργαστεί περαιτέρω από άλλους.  Ίσως είμαι μουσικός και θέλω να δοκιμάσουν να ενσωματώσουν άλλοι τους ρυθμούς μου στα έργα τους.  Ή ένας καθηγητής που θέλει να διαθέσει τα επεξηγηματικά πινακάκια που με τόσο κόπο έφτιαξε για όλους τους φοιτητές στον κόσμο.  Ένας νέος προγραμματιστής που θέλει όλοι να χρησιμοποιούν τον κώδικα που έγραψε ή μια άγνωστη φωτογράφος που θέλει να δει τις εικόνες της να διακινούνται ελεύθερα για να φτιάξει ένα όνομα. 

Δείτε http://www.creativecommons.org/faq/#3 για μια σχετική προσπάθεια. Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις δεν θέλουμε να χάσουμε την ιδιοκτησία της δημιουργίας, δηλαδή την μοναδική σχέση που μας συνδέει με το δημιούργημά μας.  Αλλά ταυτόχρονα επιθυμούμε την επικοινωνία με άλλους δημιουργούς περιεχομένου.  Η λύση είναι μια μορφή metadata τα οποία να περιγράφουν τον δημιουργό του έργου και τις προθέσεις του.  Κάτι που να απαγορεύει την εμπορική εκμετάλλευση της εφεύρεσής μου αλλά να μην περιορίζει την διακίνησή της είτε για το δημόσιο καλό ή για να εξελιχτεί και να συζητηθεί.   Το Linux για παράδειγμα είναι κατά την γνώμη μου «ψευτοshareware”. 

Αν δείτε οποιαδήποτε από τις υλοποιήσεις κάποιας μεγάλης εταιρείας σε Linux ή Unix, θα ανακαλύψετε ότι είναι ουσιαστικά custom προγράμματα.  Ο βαθμός εξάρτησης του πελάτη είναι ο ίδιος ή και μεγαλύτερος από αυτόν που θα είχε αν είχε αγοράσει από την Microsoft.  Η εταιρεία που έκανε την εγκατάσταση απλά εκμεταλλεύεται τους χιλιάδες προγραμματιστές που δουλεύουν αφιλοκερδώς τον κώδικα του Linux για να βγάλουν περισσότερα λεφτά!  Είναι σωστό αυτό;  Είναι σύμφωνο με το πνεύμα του Linux; Είναι προφανές ότι το δημόσιο συμφέρον και η συγκέντρωση της γνώσης δεν πρέπει να είναι υπερβολικά στενά συνδεδεμένη με ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα.  Ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, πρέπει να διατηρούμε κάποια απόσταση ανάμεσα στους οργανισμούς που προάγουν την γνώση για το καλό της κοινωνίας και τις εξωτερικές πιέσεις, να τους δώσουμε λίγο καθαρό αέρα για να λειτουργούν ελεύθερα και να δημιουργούν.  Εκτός κι αν πατεντάρει κάποιος την ίδια την πράξη της αναπνοής!

ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

Όσοι ζούμε στον κυκεώνα των τεχνολογικών αλλαγών, διατηρούμε χαρακτηριστική κυνικότητα και επιφύλαξη έναντι κάθε προσπάθεια κατοχύρωσης.  Πρακτικά είναι σχεδόν αδύνατον να καταστήσουμε «μη αντιγράψιμο» ένα έργο, ειδικά σε ψηφιακή μορφή.  Επιπλέον με την δαιδαλώδη ανάπτυξη του internet είναι και δύσκολο να βγάλεις άκρη.  Ένας απλός κανόνας είναι ότι τίποτα δεν ανήκει σε όλους τους χρήστες αν δεν το κάνει σαφές αυτό ρητώς ο δημιουργός του.

·         Όσο και να μπλέξετε τα media το θέμα παραμένει.  Για παράδειγμα κάποιος έβαλε στο δίκτυο φωτογραφία ενός Tshirt με κώδικα – «σπαστήρι» του DVD.  Άλλοι τραγουδούσαν με συνοδεία ινδικών οργάνων των κώδικα.  Όλα αυτά απλώς δίνουν δουλειά στους δικηγόρους και μας κάνουν να χαμογελάμε, αλλά δεν αλλάζουν την ουσία.

·         Ακόμα και ένα link, ένας σύνδεσμος σε μια ιστοσελίδα, μπορεί να αποτελεί παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων.  Προσέξτε να μην δημιουργεί τις λάθος εντυπώσεις ή να δυσφημεί ο σύνδεσμος (πχ να βάλω σύνδεσμο στο όνομα μιας πολιτικού που να οδηγεί σε τολμηρές φωτογραφίες) και να μην έρχεται σε αντίθεση με τα εμπορικά συμφέροντα της αρχικής σελίδας.  (πχ να βάλω δίπλα στην πρόταση «τα κινητά τηλέφωνα σίγουρα προκαλούν καρκίνο» την ιστοσελίδα κατασκευάστριας κινητών.)

·         Επίσης πολύ συχνά, πρέπει να προσεχθεί ότι αν η αρχική σελίδα στην οποία κάνετε link έχει εμπορικά συμφέροντα (πχ από διαφήμιση) δεν πρέπει ότι κάνετε να τα υποβαθμίζει.  Και ένα βιβλίο μπορούμε να το αντιγράψουμε φωτοτυπώντας το.  Αλλά είναι παράνομο.  Αν μάλιστα όταν αναφέρεστε στο βιβλίο, λέτε «είναι εκείνο το κόκκινο, δίπλα στο φωτοτυπικό» δεν είναι παράλογο ένα δικαστήριο να κρίνει ότι το κάνατε επίτηδες.

·         Σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι σαφές «ποιος έγραψε τι» και να μη συγχέονται οι ιδιοκτήτες των δικαιωμάτων.

Η γενική νομική θεώρηση που λειτουργεί σαν κανόνας σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι δεν αντιγράφουν τα μηχανήματα αλλά οι άνθρωποι.  Για παράδειγμα όταν βλέπω στον υπολογιστή μου ένα αρχείο βίντεο, δημιουργείτε στα προσωρινά αρχεία ένα αντίγραφο.  Δεν είναι παράνομο αυτό, αλλά απαραίτητο τεχνολογικά πολλές φορές.  Αν όμως ψάξω στον υπολογιστή μου και το αντιγράψω σε CD, έκανα κάτι πιθανώς αντίθετο με την πρόθεση του δημιουργού.  Πόσο μάλλον αν το διαθέσω στο internet.  Σε κάθε περίπτωση ένας απλός κανόνας είναι να δείτε το θέμα από την σκοπιά του δημιουργού.  Θίγονται τα οικονομικά του συμφέροντα;  Παραποιείται το έργο;  Γενικά, αν ζητήσετε την άδεια, είναι αρκετά πιθανό να σας την δώσουν.  Εγώ τουλάχιστον έτσι κάνω και φουντώνω και με υπερηφάνεια κάθε φορά που ζητάει κάποιος να βάλει κάτι από το εφημεριδάκι μου στο internet ή σε μια εργασία του.  Αντίθετα ο Ντιμίτρι Σκλιαρόφ μόνος του αποφάσισε να φτιάξει και να διανέμει το πρόγραμμα που έσπαγε τον κώδικα του Adobe eBook οπότε και τον συλλάβανε!

Μερικές από τις παραπλανητικές θυμοσοφίες που ακούγονται αλλά δεν ισχύουν:

1) «Αν κάνω παραλλαγές στο έργο, δεν μπορούν να μου πούνε κάτι.»  Συχνά πχ παίρνουν στο Photoshop μια εικόνα ή φωτογραφία και την επεξεργάζονται ώστε να μην φαίνεται από πού προήλθε.  Δεν αλλάζει κάτι ως προς τα πνευματικά δικαιώματα.  Αν το ανακαλύψει και μπορεί να το αποδείξει ο δημιουργός δηλαδή!

2) «Χρησιμοποιώ μεν ιδέες από ένα έργο αλλά με τελείως διαφορετικό τρόπο.»  Κλασσικό παράδειγμα αυτού η χρήση γνωστών χαρακτήρων.  Οι μόνες περιπτώσεις που την γλιτώνουν είναι η σάτιρα και το fan fiction.  (Fan fiction είναι οι παραλλαγές και νέες ιστορίες που κάνουν φανατικοί φίλοι κομικς πχ τις οποίες εκδίδουν στο δίκτυο αφιλοκερδώς) Και στις δύο περιπτώσεις δεν κρύβεται η προέλευση των χαρακτήρων.  Και στις δύο περιπτώσεις όμως μπορεί ο κάτοχος των δικαιωμάτων να επέμβει αν θεωρήσει ότι θίγεται.   Συνήθως τα επιτρέπουν ως δωρεάν διαφήμιση αλλά αυτό δεν το κρίνουμε εμείς!

3)  «Αν δεν υπερασπιστεί τα πνευματικά του δικαιώματα ο δημιουργός, τα χάνει.»  Μια άλλη κουτή θεωρία αυτή που ακούγεται μεταξύ καφέ και τσιγάρου.  «Αφού τον αντέγραψε ο τάδε και δεν έγινε μήνυση, έχω πάτημα να τον αντιγράψω και εγώ.»  Σαφώς δεν ισχύει.

4) «Δεν μπορούν να κατοχυρώσουν μια λέξη.»  Για παράδειγμα για την λέξη “Apple” θα ζητήσει η εταιρεία δικαιώματα κάθε φορά που την λέμε;  Όχι βέβαια.  Αλλά αν σκέφτεστε να αρχίσετε μια εταιρεία που παράγει mp3 players, καλύτερα μην την ονομάσετε έτσι!  Αντίθετα βέβαια, η ελληνική εταιρεία εσωρούχων έχει κάθε δικαίωμα στο όνομα.  Μόνο αν βγούνε mp3 players ενσωματωμένα σε μποξεράκια στο άμεσο μέλλον μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα!

5) «Εμένα απλά μου ήρθε συνημμένο σε ένα email και το προώθησα.»  Τα δικαιώματα του δημιουργού παραμένουν σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.  Το γεγονός ότι έχεις ένα αντίγραφο, δεν σου δίνει δικαιώματα να ξεχάσεις τον νόμο.

6) «Μην τρελαθούμε, δεν είναι δα και ποινικό αδίκημα.»  Στην εποχή των ελέγχων ΣΔΟΕ η παράνοια έχει τα όριά της.  Όμως η τάση είναι προς την αυστηρότητα σε αυτή την εποχή των media που ζούμε.  Ειδικά αν θίγεται σημαντικά υλικά ή ηθικά ο δημιουργός, το οικονομικό αυτό παράπτωμα μπορεί να λάβει και ποινικές διαστάσεις.  Στις ΗΠΑ πχ πάνω από 10 αντίγραφα και αξία πάνω από $2,500.  Επίσης μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να καταλήξετε σε δικαστήριο και αυτεπάγγελτα, δηλαδή ακόμα και αν ο δημιουργός σας έδωσε την άδειά του, γιατί η κυκλοφορία κάποιου εγγράφου πχ δημιούργησε προβλήματα σε κάποιον τρίτο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Οι νόμοι στην πνευματική ιδιοκτησία περνάνε μια ενδιαφέρουσα περίοδο αλλαγών.  Παρά τις καταιγιστικές αλλαγές στην τεχνολογία, οι νόμοι προσπαθούν – όπως οφείλουν άλλωστε – να διατηρήσουν κάποιες βασικές αρχές.  Κύριο σκεπτικό είναι η απόδειξη της ζημιάς που δημιουργήθηκε σε εμπορικό επίπεδο.  Αν μηνύσετε χωρίς ιδιαίτερο λόγο ο δικαστής δεν πρόκειται να σας δει με καλό μάτι που χαραμίζετε τον χρόνο του.  Συγχρόνως μην περιμένετε κανένα δικαστήριο να μπει στον κόπο να καταλάβει τεχνολογικά ένα θέμα.  Το πιο πιθανό είναι να αρχίσουν οι «εμπειρογνώμονες» που έχουν κύριο χαρακτηριστικό ότι μπορεί ο καθένας να φέρει 2-3 να πούνε ότι θέλουν!

Προσοχή στα πνευματικά δικαιώματα – δαγκώνουν!

Επικρατεί αρκετή σύγχυση στους δημιουργούς και ανθρώπους των media για το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων.  Άλλοι είναι ψυχωτικοί και βάζουν © δίπλα σε κάθε τους ανάσα, άλλοι θεωρούν ότι «δεν υπάρχει τρόπος να φυλαχτείς» και συνήθως είναι αυτοί που κλέβουν και υλικά με άνεση.  Η ανάλυση του θέματος είναι σχεδόν…φιλοσοφική αφού μπορεί κάλλιστα κάποιος να ισχυριστεί ότι δεν υπάρχει πρωτότυπη δημιουργία στον κόσμο, απλά παραλλαγές.  Ή να θεωρήσουμε ότι κάθε στιγμή είναι πρωτότυπη.  Κότα και αβγό η κατάσταση.  Όπως και να ορίσουμε πάντως τον/την «δημιουργό», έχει νομικά δικαιώματα για την προβολή, &alph