Μπορεί να εξοργιστήκατε ή να γελάσατε με την παλιότερη φάρσα του www.bonsaikitten.com και την σκέψη ότι κάποιος θα έβαζε ένα γατάκι σε βάζο.  Οι νευροβιολόγοι Βίζελ και Χούμπελ όμως έκαναν κάτι πολύ χειρότερο (για την επιστήμη βέβαια) καλύπτοντας το ένα μάτι σε γατάκια κατά την κρίσιμη περίοδο της ανάπτυξης της όρασης.  Η ζημιά ήταν μόνιμη.  Οι νευρωνικές συνδέσεις του ενός ματιού συνδέθηκαν με τα κέντρα που προορίζονταν και για το άλλο.  Εξετάζοντας αργότερα  τους εγκεφάλους γατιών και μαϊμούδων, κατάλαβαν πως δουλεύει με παρόμοιο τρόπο  και στους ανθρώπους, καθότι τα κέντρα του εγκεφάλου σε αυτόν τον τομέα είναι αντίστοιχα.

._.  

Τα μωρά στην αρχή δέχονται απλά δύο εικόνες από δύο μάτια.  Ο εγκέφαλος τις βάζει την μία πάνω από την άλλη χωρίς να ξεχωρίσει από που ήρθαν.  Δύο επίπεδα με 50% διαφάνεια.  Γι’αυτό δεν ενοχλεί τα μωρά να τους βάζεις ξεχωριστές εικόνες σε κάθε μάτι.  Είναι λίγο ψυχεδέλια, αλλά δεν ξέρουν κι αλλιώς!  Γεννιόμαστε μάλλον με κάποια μικρή προδιάθεση τα δεδομένα από το κάθε μάτι να πηγαίνουν σε διαφορετικό νευρικό κέντρο.  Μετά τους 3 μήνες η πληθώρα πληροφοριών έχει δυναμώσει την αποκλειστική σχέση ανάμεσα σε συγκεκριμένο μάτι και σχετιζόμενους νευρώνες.  Ένα αντικείμενο από την αριστερή μεριά του μωρού (για παράδειγμα το αρκουδάκι που κρύβει ο νουνός του) το βλέπει στην αρχή μόνο το ένα μάτι, μετά και το άλλο.  Όσο κινούνται τα αντικείμενα, τόσο περισσότερο τεκμηριώνουν στον εγκέφαλο του μωρού την διαφορετικότητα των πληροφοριών στο κάθε μάτι.  Οι διαφορές στον φωτισμό και τις επιφάνειες, στους διαφορετικούς χρόνους που φτάνουν στα δύο μάτια αρχίζουν να βγάζουν νόημα.  (Το θέμα μας στο 5^ο άρθρο.) Έτσι οι πληροφορίες είναι έτοιμες να πάνε στο επόμενο στάδιο επεξεργασίας, την στερεοσκοπική μας όραση. 

._. 

Δύο σημεία από τα παραπάνω είναι επίσης σημαντικά.  Το ένα έχει να κάνει με το γεγονός ότι η όρασή μας δεν είναι ...Photoshop.  Δεν βλέπουμε σημεία μόνο.  Για να γλυτώσει σε επεξεργαστική ισχύ ο εγκέφαλός μας, εφαρμόζει αντικειμενοστραφείς τακτικές όπως το Corel ή το Satori.  Έτσι εξηγείτε ότι αν «μπείτε» σε ένα εικονικό περιβάλλον τελείως αφύσικο (όπως ένα φουτουριστικό) παιχνίδι στον υπολογιστή δεν τα πάτε τόσο άσχημα όσο θα έπρεπε.  Εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης μπορεί να μην είναι συμβατά με τους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά ο εγκέφαλος βγάζει γρήγορα συμπεράσματα ότι μια γραμμή είναι γενικά ανάμεσα σε δύο σημεία ή ότι μια καμπύλη δεν αλλάζει συνήθως στα μισά της.  Το δεύτερο σημείο το εντόπισε ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι, μέγας πειραματιστής της όρασης, όταν αναρωτήθηκε τι κάνει ο εγκέφαλος όταν το ένα μάτι βλέπει ένα αντικείμενο το οποίο δεν βλέπει το άλλο.  (Το αρκουδάκι που έκρυβε ο πονηρός νουνός από την μια πλευρά του κρεβατιού του μωρού.)  Πολύ αργότερα, φτιάχνοντας εικόνες ειδικά σχεδιασμένες για να μελετήσουν αυτό το φαινόμενο, οι Νακαγιάμα και Άντερσον κατέληξαν ότι έχουμε ειδικό...τσιπάκι για να αποθηκεύουμε τέτοιες πληροφορίες από το οποίο εξάγουμε συμπεράσματα για το σχήμα ενός αντικειμένου, αν και οι εισερχόμενες πληροφορίες αντικρούονται.  (Από τη μία βλέπει απλώς τα σεντόνια και το τέλος του κρεβατιού του, από την άλλη ένα αρκουδάκι.)  Δημιουργούμε κάπως ένα τρισδιάστατο ιδεόγραμμα για να δικαιολογήσουμε το φαινόμενο.  Για να σιγουρευτεί ένα παιδί, προσπαθεί να αλλάξει θέση για να το δει και με τα δύο μάτια.  Αλλά πριν προλάβει, ο νουνός κάνει «μπιιιιιιιιιιπό» και το αποκαλύπτει!

 ._. 

Αν αναρωτιέστε γιατί η μητέρα φύση δεν μας έκανε να γεννιόμαστε με τέλεια όραση, σαν μερικά άλλα ζώα (πχ ο λαγός που φαίνεται πολύ αστείος νεογέννητος), είναι απλά επειδή το πρόσωπό μας εξελλίσεται τόσο πολύ κατά τους πρώτους μήνες της ζωής μας, που αλλάζει και η σχετική θέση των ματιών.  Άρα δεν θα γινόταν να έχουμε από την αρχή έναν προκαθορισμένο αλγόριθμο επεξεργασίας οπτικών ερεθισμάτων, αφού η γωνία ανάμεσα στα μάτια και τα αντικείμενα αλλάζει.  Αυτή η ευελιξία μας επιτρέπει όμως να επιβιώνουμε και την μυωπία, την αμβλυωπία, τον στραβισμό και άλλες καταστάσεις που αλλοιώνουν την όρασή μας.  Ο λαγός όμως μπορεί να ξεφύγει του λύκου από την πρώτη μέρα!

 ._.

 (Παρεπιπτόντως χάρη στα «βάρβαρα» πειράματα με τα γατάκια, αποδείχτηκε ότι η έγκαιρη εγχείρηση σε παιδιά με στραβισμό δεν είναι απλά αισθητική.  Μπορεί – αν γίνει έγκαιρα - να σώσει την στερεοσκοπική τους όραση.)