Από το 1981 που άρχισα να παίζω με ένα δεκαεξαδικό Multitech για προγραμματισμό ακούω το ίδιο ερώτημα σχεδόν απαράλλαχτο:  "Πες ένα καλό μηχάνημα να πάρω!"  Η αλήθεια είναι ότι έχει αλλάξει πολλές φορές το θέμα από τότε που αποφασίζαμε αν θα είναι ZX81, Spectrum, Amiga ή AppleIIe.  Η βιομηχανία των υπολογιστών έχει αλλάξει και μαζί της και οι συμβουλές μου.

1. Μακριά από τοπικές κατασκευές.  Παλιά είχαν πλεονέκτημα στην τιμή αλλά αυτό εξανεμίστηκε πια.  Και γιατί έγινα ξαφνικά ανθέλληνας και δεν προωθώ πια πολυδιαφημισμένες μάρκες όπως το Multirama PC ή το TurboX της Plaisio Computers;  Εκτός από συγκεκριμένο πρόσφατο συμβάν που περιγράφω εδώ, υπάρχει θέμα στην ποιότητα των μερών τους.  Όταν η Intel, AMD ή κάποια κατασκευάστρια τσιπ ή άλλων εξαρτημάτων παράγει 100 εκατομμύρια κομμάτια, από το quality control της βγαίνουν σε διαβαθμίσεις ποιότητας.  Το ανώτατο 1-2% το οποίο είναι σίγουρα άριστης ποιότητας έχει άλλη τιμή από το κατώτατο 50%.  Και τα δυο καλύπτουν τις προδιαγραφές, αλλά οι δοκιμές τους υποδηλώνουν ότι το κατώτατο 50% έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να πάθει βλάβη.  Οι Έλληνες κατασκευαστές δεν έχουν την τεχνογνωσία ή την θέληση να αγοράσουν αυτό που διαφημίζουν ότι έχουν, δηλαδή "κορυφαία εξαρτήματα".  Στα λόγια μόνο.

2. Μακριά από μικρότερους κατασκευαστές.  Στον χώρο της τεχνολογίας υπάρχουν σοβαρές οικονομίες κλίμακας.  Στα πάντα.  Η ΗΡ δεν μπορεί να ρισκάρει να με απογοητεύσει όπως έκανε πρόσφατα το Πλαίσιο γιατί αντί για έναν απλό Αλέξη, παγκοσμίως θα έχουν ένα εκατομμύριο μηνύσεις.  Οπότε όλοι τους οι μηχανισμοί είναι φτιαγμένοι για την διασφάλιση ποιότητας, τις δοκιμές και τις εγγυήσεις ποιότητας από τους προμηθευτές τους.  Έχουν επίσης πλεονέκτημα στην τεχνογνωσία και τις πληροφορίες που έχουν από τους προμηθευτές τους.  Αντίθετα ένας buyer στο Πλαίσιο ή τα Multirama στο κυνήγι της τιμής ολημερίς, είναι πολύ εύκολο να χάσει την μπάλα.  (Βάλτε και τον εκρηκτικό χαρακτήρα του Γεράρδου και είναι συνταγή για καταστροφή.)  "Φέρε τώρα μια καραβιά από το άλλο motherboard και θα αυτοσχεδιάσουμε."

3. Συνολική εικόνα και σχεδιασμός υπολογιστή.  Κάθε μηχάνημα έχει μια ιδέα, έναν λόγο που υπάρχει.  Οι μεγάλοι κατασκευαστές (Lenovo, HP, Sony, Toshiba) παράγουν τέτοια εκπληκτική ποιότητα γιατί δίνουν προσοχή εφάμιλλη με κατασκευαστών αυτοκινήτου.  Το μηχάνημα "δένει" αρμονικά σε κάθε του λεπτομέρεια.   Ειδικά στα laptop είναι θέματα εργονομίας.  Δεν μιλάω μόνο για το πληκτρολόγιο (η IBM - Lenovo παραμένει αξεπέραστη!) αλλά ακόμα και για τις εισόδους του μηχανήματος.  Πως να ανταγωνιστεί το Πλαίσιο όταν έχει ουσιαστικά μόνο τρία "κουτιά" για laptop;  (Και η κάρτα μνήμης εξέχει η μισή!)

4.  Ρυθμίσεις, βελτιστοποιήσεις.  Πάντα μου έκανε εντύπωση πως επώνυμα μηχανήματα με θεωρητικά χειρότερες προδιαγραφές, ξεπερνούσαν σε απόδοση ελληνικά κατασκευασμένα με πολύ πιο δυνατά χαρακτηριστικά.  Όπως ένα αυτοκίνητο καλά στημένο από το εργοστάσιο τελικά είναι πιο ανθεκτικό και αποδοτικό από ένα "πειραγμένο".  Μια εταιρεία που κάνει εγκαταστάσεις σε εταιρείες με εκατομμύρια υπαλλήλους τα τελευταία τριάντα χρόνια ή έχει στείλει μηχανήματα στο διάστημα κάτι έχει μάθει παραπάνω.  Εκτός και αν είστε προηγμένος τεχνικά ή με όρεξη να το ψάξετε, καλύτερα να πάρετε έτοιμη την τεχνογνωσία.  (Με τον ίδιο τρόπο που είναι συνήθως καλύτερα να μην πασπατεύετε την μηχανή του αυτοκινήτου σας αν δεν είστε τεχνικός.)

Υπάρχουν εξαιρέσεις.  Κάπου υπάρχει ακόμα ένα TurboX που πήρα, ένα τεράστιο laptop με δυο σκληρούς δίσκους που ταξίδεψε όλη την Ελλάδα και πάει ακόμα σφαίρα.  Αλλά οι εξαιρέσεις απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα.  Εκτός και αν θέλετε να αγοράσετε πολλά laptop και να ασχολείστε διαρκώς με αυτά, καλύτερα επικεντρωθείτε σε επώνυμα μοντέλα μεγάλων ξένων κατασκευαστών.  Και σε αυτόν τον κανόνα υπάρχουν εξαιρέσεις αλλά οι μεγάλοι κατασκευαστές φροντίζουν να επικοινωνούν πιο σωστά.  πχ τα φτηνά μοντέλα που βλέπετε στα ξεπουλήματα κάθε τόσο δίπλα στα...ψυγεία σε τιμές χώμα, συχνά είναι με χειρότερης ποιότητας εξαρτήματα και λιγότερη μελέτη στην ποιότητα.  Αλλά και πάλι θα έχουν πχ στάμπα "Compaq" αντί για "HP" γιατί έτσι τα έχει ξεχωρίσει τώρα σαν marketing η εταιρεία.  Η Apple συχνά χρησιμοποιεί εξαρτήματα χαμηλής ποιότητας για να μεγαλώσει το περιθώριο κέρδους της αλλά φροντίζει να τα δοκιμάζει ώστε να μην επηρεάζουν την εμφάνιση (κυρίως!) και την λειτουργικότητά τους. 

5. Άλλο Ελλάδα και άλλο εξωτερικό.  Όταν ήρθε η Dell στην Ελλάδα έπεσαν πολλοί να αγοράσουν λόγω της καλής φήμης που έχει στο εξωτερικό.  Ειδικά όμως η τεχνική υποστήριξή της αποδείχθηκε...ελληνικών προδιαγραφών.  Το τηλέφωνο εγώ προσωπικά το δοκίμασα πάνω από 50 φορές χωρίς καμία παντελώς απάντηση, πόσο μάλλον την διάσημη 24ωρη εξυπηρέτηση on site.  (Δηλαδή να σου έρθει τεχνικός.)  Παρομοίως οι φίλοι της Apple υποφέρουν εδώ και δεκαετίες από την απαράδεκτη ελληνική αντιπροσωπεία της Rainbow.  Στο εξωτερικό η Apple φέρεται χάλια στους φανατικούς της φίλους αλλά τουλάχιστον έχει στυλ!

Είναι ακριβό σπορ τα λάθη σε αυτό το επίπεδο.  Ακόμα το φυσάνε στη Sony για την ανάκληση των μπαταριών που παραλίγο να τους κλείσει το μαγαζί.  Βέβαια (δυστυχώς) στην Ελλάδα, δεν έχουμε μάθει να απαιτούμε ποιότητα.  Δεν λέω να αρχίσουμε να πετάμε μηνύσεις όσο εύκολα το κάνουν στις ΗΠΑ, αλλά αυτό το δικαίωμα του καταναλωτή στην τεχνολογία ειδικά το έχουμε ξεχάσει νομίζω.